Na gruncie prawa cywilnego, wierzycielowi przysługuje od dłużnika poza głównym świadczeniem pieniężnym, prawo domagania się od kontrahenta także odsetek. Zobacz, co to są odsetki i co należy wiedzieć na ich temat.
Odsetki to w prostym ujęciu świadczenie pieniężne określone w stosunku procentowym do wysokości sumy pieniężnej za określony okres czasu.
Zarówno zasadność naliczania odsetek, jak i ich wysokość może wynikać z:
- czynności prawnej (np. umowa)
- ustawy lub
- orzeczenia lub decyzji odpowiedniego organu (np. sądu)
Jakie są rodzaje odsetek?
Idąc dalej, istnieje w obrocie prawnym kilka rodzajów odsetek, wpływających na ich wysokość, jednak niezależnie od źródła (wskazanego powyżej). Mogą to być:
- Odsetki kapitałowe
- Odsetki ustawowe (zwykłe)
- Odsetki ustawowe za opóźnienie
- 0dsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych
Strony umowy mogą umówić się na konkretną stawkę odsetek (wyrażoną procentowo lub nawet w rzeczach oznaczonych co do rodzaju). Jeśli jednak nie oznaczą ich wysokości, obowiązywać będzie stawka w wysokości ustawowej.
Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych
W profesjonalnym obrocie gospodarczym powszechne jest stosowanie stawek odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych. Ich wysokość obecnie wynosi 9,5 % lub 11,5% w stosunku rocznym. W zależności od tego, czy dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, czy też podmiot niebędący podmiotem leczniczym.
Jeżeli chcesz naliczać odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych, upewnij się, czy transakcja, na podstawie której je naliczasz jest:
- umową odpłatną,
- przedmiotem umowy jest dostawa towarów lub świadczenie usług (w tym także oddanie rzeczy lub prawa do czasowego korzystania, np. leasing, najem, dzierżawa),
- stronami tej umowy są podmioty wskazane w art. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. A zatem przedsiębiorcy krajowi i zagraniczni oraz podmioty publiczne,
- strony zawarły ją w ramach prowadzonych przez nie działalności.
Poniżej kilka istotnych kwestii odnoszących się do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych
W ustawie o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych wskazano warunki i termin, po upływie którego strony są uprawnione do naliczania odsetek.
Termin zapłaty w umowie
W sytuacji, gdy termin zapłaty nie został przez strony określony w umowie, wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. I to bez dodatkowego wezwania dłużnika, po upływie 30 dni od dnia spełnienia przez niego świadczenia do dnia zapłaty.
Natomiast, gdy termin zapłaty został przez strony określony w umowie jako dłuższy niż 30 dni, wierzycielowi przysługuje prawo, także bez dodatkowego wezwania dłużnika, do naliczania odsetek ustawowych po upływie 30 dni od spełnienia swojego świadczenia i doręczenia kontrahentowi faktury za dostawę lub usługę – do dnia zapłaty, jednak nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia.
Kolejna sytuacja dotyczy wypadku, gdy dłużnik terminu oznaczonego w umowie nie dotrzymał. Wtedy wierzyciel bez wezwania uprawniony jest do naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia wymagalności świadczenia do dnia zapłaty.
Ustawa wymaga w tym przypadku spełnienia dwóch przesłanek:
- wierzyciel swoje świadczenie wykonał,
- dłużnik jest w stanie opóźnienia, co znaczy, że wierzyciel nie otrzymał swojego świadczenia pieniężnego w terminie określonym w umowie.
Czy przyczyna opóźnienia zapłaty jest brana pod uwagę?
Warto pamiętać, że popadnięcie w stan opóźnienia przez dłużnika nie jest zależny od jego winy. A zatem bez znaczenia pozostają przyczyny takiego opóźnienia, ważny jest sam fakt niespełnienia świadczenia.
Czy wysokość odsetek za opóźnienie w transakcji handlowych jest stała?
Miej także na uwadze, np. w przypadku konieczności kapitalizacji odsetek, że wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych zmienia się.
Prawo do zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania niezależności
Dodatkowo, art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych przyznaje wierzycielowi cenne prawo do zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, także bez dodatkowego wezwania dłużnika, w wysokości 40 euro, 70 euro lub 100 euro, w zależności od wartości świadczenia pieniężnego wynikającego z umowy pomiędzy stronami.
Przeczytaj także, kiedy można uchylić uchwałę wspólników spółki z o.o.
